Steenstrate is het Hol van Pluto, de West-Vlaamse uitdrukking voor een eenzame, godverlaten plek. Dat Hol van Pluto is echter kosmopolitisch: op een boogscheut van de weide van IJzerwake wappert de Franse vlag bij een memoriaal voor '14-'18; binnen een straal van tien kilometer rusten soldaten van alle kleuren, landen en continenten in de klei. Die band tussen wat was - het politiek ontwaken van de Vlaamse soldatenmassa en hun families tijdens de Eerste Wereldoorlog - en wat zal zijn _ een zelfstandig Vlaanderen _ is het magnetisme van IJzerwake.


Het bleef droog ondanks gemiezer achter Kortrijk; over de Ieperlee vaart een motorboot met de koeterwaalse doopnaam Le Boat; de politie babbelt en wuift; een zwarte agent helpt oudere bedevaarders over de drukke provinciebaan naar de doorgang onder de kanaalbrug; aan de ingang van de weide wachten militanten met brochures van de Vlaamse Solidaire Vakbond en van het behoudende katholicisme; later op de dag zwijgen VRT en VTM over de 4500 aanwezigen en de twee kloeke toespraken. De bevriende en de neutrale webbladen vullen de lacune.

De eucharistieviering is stijlvol en goed voorzien van celebranten. Zoals 't Pallieterke het opmerkte in zijn brede verslag: waar blijft IJzerwake de pastoors en paters halen terwijl hun collega's tien parochies per zondag bezoeken. Hun haar is grijs, ook dat zal dus keren. Een suggestie voor 2020 of vroeger, als het zou moeten: doe een gebedsdienst als religieuze opening. Psalmteksten passen perfect bij wat IJzerwake herdenkt en belijdt. En tussen de sympathisanten van IJzerwake zijn pastores die daarvoor geschikt zijn.

De politieke boodschap van IJzerwake kende twee hoogtepunten. Voorzitter Wim De Wit was op dreef. Zijn Vlaamse standpunten bevestigden hoe de radicale Vlamingen geen genoegen nemen met de zoveelste staatshervorming die een compromis der compromissen is. Van krukkige nieuwbouw naar krukkige nieuwbouw evolueert dit land naar zijn eindgeneriek. De polarisering van noord en zuid en de irritatie tussen Vlamingen en Franstaligen blijft groeien. Zo houdt niemand België bij mekaar: niet met voetbal, niet met hockey, niet met koningen.

Nieuwe klemtonen in de programmaspeech, die voortgaande op het applaus door de aanwezigen gewaardeerd werden, waren de veroordeling van het onderwijscompromis van de Vlaamse regering en de achteruitstelling van de autochtone Vlamingen. N-VA in deze regering redde de onderwijsteksten van de grootste nonsens, VB ageerde in de oppositie, het eindresultaat blijft een evolutie in de richting van het Nederlandse en het Zweedse onderwijsbeleid dat zich gedurende decennia de dieperik in experimenteerde, en daar nu, met onder meer privé-scholen, tracht onderuit te komen. Industrieel ingenieur Wim De Wit doceerde jarenlang techniek in de scholen en in cursussen, weet dus waarover hij spreekt, en riep in het bijzonder op om het technisch onderwijs in ere te herstellen en een belangrijkere rol te laten spelen.

De multicultuur vindt in Steenstrate geen of uiterst lauwe minnaars. Wim De Wit weet hoe acht op tien van de burgers van Vlaanderen daar over denken. Met groeiend onbegrip en groeiend onbehagen. Hij verwierp de stelselmatige slachtofferrol waarin veel Nieuwe Vlamingen, vooral deze van moslimorigine, zich hullen. Het incident net voor deze schoolvakantie met de ouders van een allochtonenschool op het Antwerpse Kiel, waarbij de juf werd weggejaagd na beschuldigingen over seksuele intimiteiten (zonder grond van waarheid bleek nadien), en dreigende taal van de gehoofddoekte moeders (met Sharia4Belgium-regisseurs op de achtergrond), noemde hij kenschetsend voor het heersende klimaar van omgekeerde discriminatie: die van autochtonen met hun waarden en normen.

Jürgen Contstandt, algemeen directeur Vlaams & Neutraal Ziekenfonds, was de gastspreker en die krijgt van IJzerwake telkens de ruimte voor een eigen verhaal, binnen de wijde bedding van het flamingantisme. Constandt is intelligent, een dossiervreter en een goede spreker. Zijn uitgangspunt was, een gesproken reclamespot (het is hem vergeven), splits zelf de sociale zekerheid, keer uw rug naar de klassieke ziekenfondsen, want die zijn pilaren van het Belgische establishment, en verzeker u bij VNZ. Dat stelde hij tegen de achtergrond van de 15 jaar geleden door het Vlaams parlement gestemde Vlaamse resoluties: doelstelling nummer 1 was, de volledige communautarisering van het gezins- en gezondheidsbeleid, doelstelling nummer 2, de transparantie van de solidariteit tussen de gewesten (in steno: de transfers). Het Vlinderakkoord zorgt, met de medewerking met volle goesting van staatssecretaris hervormingen Servais Verherstraeten (CD&V) en zijn partij, dat Vlaanderen in 2013 mijlenver verwijderd blijft van de verwezenlijking van deze resoluties. Integendeel, de teksten van het Vlinderakkoord over de sociale materies beloven chaos, ondoorzichtigheid, ruzie, achteruitstelling van de betalers van de transfers.

De aanwezigen, de sprekers, de celebranten, de muzikanten, de presentatoren, de vrijwilligers (opnieuw een groot aantal die gratis en voor niks dagen, sommige weken, opofferden voor de organisatie van IJzerwake, het klaar maken van het terrein, het begeleiden en helpen van de bedevaarders, en het afbreken van tenten, podia, installaties) kunnen terugblikken op een geslaagde en leerzame IJzerwake. Tot spijt van wie het benijdt dat deze grootste politieke manifestatie van Vlaanderen er opnieuw zal staan in 2014, honderd jaar na het eerste schot in de volkerenslachting die leidde tot deze politieke dodenherdenking.

F.C.

Affiche IJzerwake 2017