Samenhorigheid geeft een injectie van welbevinden. Jong en oud in Vlaanderen bezoekt festivals, van popfeesten tot politieke reünies. Voor 9 op 10 festivalgangers is het weinig meer dan lifestyle, bij IJzerwake, met editie dertien reeds, is het engagement sterker. Wie het niet doet voor zijn Vlaamse radicaliteit komt toch prima uit op die dag door de vrienden, de natuur, de borrel voor en na, de wijding die de bloedakkers van ’14-’18 oproept. In het eerste herdenkingsjaar, begonnen in het oosten van België, waar de platgebrande martelarenstad Wezet terecht vooraan in de kijker stond, en de Voerstreek, waar de Eerste Wereldoorlog zijn eerste menselijke en materiële tol in België vroeg, ten onrechte niet in de kijker, is IJzerwake een plek met de stevigste en langste reikwijdte naar de Grote Oorlog. Bij het monument van de gebroeders Van Raemdonck in Steenstrate verzamelen niet de prominenten die moeten, of niet anders kunnen, omdat hun functie of taak het meebrengt, maar wel de geestelijke, politieke en vaak familiale erfgenamen van de frontsoldaten. De duizenden nakomelingen van “hier ons bloed wanneer ons recht”.

Wie er niet was, vanwaar die pleinvrees, was Vlaams minister-president Geert Bourgeois. Hij werd haantje-de-voorste op Zomerhit 2014 op 23 augustus, knuffel-TV met smartlappen, klank en licht, glitter en stoef, op de vooravond van de IJzerwake. Brengen brood en spelen electoraal meer op dan present zijn bij “marginalen” alhoewel ‘s mans ijzigheid averechts werkt op volkstelevisuele momenten. Bij Zomerhit was er meer pers dan op de IJzerwake. Nu het concurrerende IJzerbedevaart zijn zomerherdenking in augustus heeft geschrapt kan er niet meer overgegaan worden tot neuzen tellen en schamperigheid in de vergelijking.

Priesters worden even schaars als Vlaams-nationalistische voormannen met een ruggengraat en toch vond IJzerwake er opnieuw zeven die in de beste traditie voorgingen, zich toonden, bewezen dat de tijd van de Vlaamsgezinde petits vicaires in 2014 niet enkel herinnering en heimwee is. Bij het koor was er een aangename sprenkeling van oud en jong. Vlamingen in kerken zwijgen, voor zichzelf en voor mekaar want menselijk opzicht staat vooraan in onze natuur. Bij de eucharistieviering in Steenstrate klonk het credo luid en getuigend.

Gino Smits en zijn team van 8 serveerden knappe regievondsten _ de briefwisseling tussen de frontsoldaat en zijn moeder, de oorlogspaarden, de muziekmomenten _ naast de klassieke ingrediënten. Een Nederlands hoogtepunt was de toespraak van Thierry Baudet. Deze polemist uit het Noorden, bekend van politieke en culturele boeken, lezingen, columns (onder meer tot voor een tijd in dé krant van de Lage Landen, NRC Handelsblad), cirkelt rond centrum-rechts en conservatisme, kreeg te horen van Nederlandse en Vlaamse kameraden, om zich toch niet mengen met de IJzerwakers, want onzindelijke lui, maar liet zich daar niks aan gelegen. Hij kwam, zag, sprak en overwon met zijn verstandige woorden over nationalisme, kosmopolitisme en imperialisme. Wat Adolf Hitler oplegde was geen nationalisme, maar wel het Duitse imperialisme van het nationaal-socialisme, gelijklopend met het Russische imperialisme van het leninisme. Woord- en begripsvervuiling zijn eigen aan wat er doorgaat voor debat en gesprek tussen de opiniërenden van Vlaanderen.


Voorzitter Wim de Wit was in goede doen. Jaar na jaar wordt zijn stijl beter en zijn de teksten breder, met aandacht voor de politieke actualiteit, en eveneens beoordelingen over de vrede, het onderwijs, EU-Europa, de ring van vuur rond rond het Oude Continent.
De weergoden zegenden de dag van de 5000 rebellen aan de Ieperlee. Dertien is het klassieke ongeluksgetal. De 13de IJzerwake doorbrak die volkswijsheid, het was er goed en positief.

Jan Rabbijn  

 

Affiche IJzerwake 2017